قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2499

تاريخ الفي ( فارسى )

گفت : همين لحظه از كاشغر خبر رسيد كه طغرل بن ينال « 1 » ، كه ميانهء او و ملك كاشغر هميشه عداوت بود ، از هشتاد فرسخى ايلغار نموده به كاشغر درآمده و برادر تو را اسير كرده به جانب ولايت خود فرستاده . و الحال به نهب و غارت آن ولايت دست دراز كرده آنچه مىخواهد به عمل مىآورد و هيچ احدى نمىتواند مانع او شود . يعقوب تگين گفت : آنچه در حقّ من ، شما اراده كرده بوديد حقّ ، سبحانه و تعالى ، به آن راضى نبود . اكنون صلاح همهء شما در آن است كه به اطاعت و انقياد من ثابت‌قدم شويد تا به اتّفاق شما طغرل را از آن ولايت بيرون كنيم . پس همگنان سخن يعقوب تگين را پسنديده او را امير خود ساخته متوجّه كاشغر شدند . چون اين خبر ، به سمع سلطان ملكشاه رسيد با خود انديشيد كه اگر درصدد دفع طغرل ، كه الحال آن مقدار قوّت و شوكت پيدا كرده كه صاحب كاشغر را اسير و دستگير نموده خزاين و دفاين او را به دست آورده ، درآيم شايد كه اين مهمّ به آسانى پيش نرود و دور و دراز كشد و در اطراف و جوانب مملكت ما ، كه از حدود مصر و اسكندريّه است ، تا به كاشغر و وارثان ملك بسيار . مبادا واقعه‌اى رو دهد كه موجب كسر شأن و عظمت دولت باشد و تدارك آن به آسانى ممكن نباشد . پس اولى آن است كه يعقوب تگين را از خود ساخته به آن جانب روانه سازم . بنابراين ، تاج الملك « 2 » ، مستوفى خود را پيش يعقوب تگين با خلعتى لايق فرستاده پيغام داد كه : چون برادر تو با ما در مقام اطاعت و انقياد مىبود و الحال حقّ ، سبحانه و تعالى ، جاى او را به تو ارزانى داشته تو نيز بايد آسايش خود را غنيمت دانسته قدم از دايرهء اطاعت ما بيرون ننهى و خطبه و سكّه همچنانكه در زمان برادرت به القاب همايون ما مزيّن بود الحال نيز مهمّات دستور سابق عمل نمايى تا هميشه از جانب ما به الطاف خسروانه سرافراز بوده باشى . يعقوب تگين نيز اين معنى را فوزى عظيم دانسته در مقام فرمانبردارى درآمده تحف و هداياى لايق جهت سلطان ملكشاه فرستاد . و سلطان درساعت عنان عزيمت به جانب اصفهان منعطف داشت . و از جمله وقايع اين سال آنكه المستنصر باللّه علوى از مصر جمعى از امراى خود را با لشكرى آراسته به تسخير مدينهء صور ، كه قبل از اين قاضى عين الدّولة بن ابو عقيل بر وى

--> ( 1 ) . طغرل بن ينال كه احتمالا در اصل امير برسخان بود ، شايد همان قدر خان جبرائيل بن عمر بوده كه در سال چهار صد و نود و پنج هجرى به ماوراء النهر تاخت ؛ - تاريخ ايران ، پژوهش دانشگاه كيمبريج ، فصل دهم . ( 2 ) . وى تاج الملك أبو الغنايم مرزبان بن خسرو فيروز شيرازى ، وزير تركان خاتون است كه سمت كدخداى جامه‌خانه و رياست ديوان طغرا و انشاى سلطانى را به عهده داشت و يكى از رقيبان سرسخت خواجه نظام الملك به شمار مىرفته است .